You are here: Home / Het Kadaster / Delimitatie van de gemeentegrenzen

Delimitatie van de gemeentegrenzen

Delimitatie van de gemeentegrenzen

Volgens de voorschriften van de Méthodique Verzameling moesten allereerst van iedere gemeente de grenzen worden vastgesteld, de zogenaamde delimitatie van de gemeentegrenzen. De grenzen van de kort daarvóór gevormde gemeenten vielen in het departement Utrecht veelal samen met die van de voormalige gerechten. Omdat deze echter niet altijd nauwkeurig vastgelegd of omschreven waren, en in ieder geval niet in het veld gemeten, behoorde de exacte vaststelling van de kadastrale grenzen tot één van de eerste werkzaamheden van de kadastrale bureaus. De grenzen van de burgerlijke gemeenten waren wel richtsnoer en essentiële afwijking daarvan was niet mogelijk; uitzondering was de mogelijke opdeling van een burgerlijke gemeente in meerdere kadastrale gemeenten. Voor de meting werd het pas ingevoerde metrieke stelsel gebruikt. Voor de delimitatie stelde men in elk departement een landmeter-delimitateur aan. Deze moest in tegenwoordigheid van de burgemeester en twee ‘aanwijzers’ (personen die goed bekend waren met de lokale situatie), samen met die van de belendende gemeenten, de grenzen opnemen. De opmeting begon in de noordelijkste punt van de gemeente en volgde de grenzen kloksgewijs. Tijdens die ‘voettocht’ legde de landmeter de grenslijn zoveel mogelijk vast met markeringspunten. De voorkeur hadden natuurlijke herkenningspunten als watergangen en houtwallen; was dit niet mogelijk dan nam men bijvoorbeeld molens of boerderijen. De resultaten van deze opmetingen werden vastgelegd in een proces-verbaal van grensbepaling. Bij het proces-verbaal werden schetskaarten gevoegd, de figuratieve schetsen der grensscheiding, die de grenzen globaal in beeld brachten. De verbalen werden ondertekend door de burgemeester, de landmeter-delimitateur, de aanwijzers en de controlerend ambtenaar der belastingen. Exemplaren van de verbalen berusten bij de kadasterkantoren en in een aantal gevallen in de archieven van de betreffende gemeenten. Latere samenvoegingen hebben geen invloed gehad op het aantal kadastrale gemeenten. De opgeheven burgerlijke gemeente bleef als kadastrale gemeente bestaan. De kadastrale gemeentegrens kan slechts bij wet worden gewijzigd.